... ...

W konsultacji  międzyresortowej  jest nowelizacja rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.  Chodzi o skrócenie czasu wydawania orzeczenia lekarskiego przez wojskowe komisje lekarskie w pierwszej i drugiej instancji, a także za zmniejszenie odsetka osób uznawanych za niezdolne do pełnienia czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej w wyniku określenia nowych kryteriów orzekania.

Te regulacje  nie dotyczą zmian  zawartych w nowelizacji  ustawy  z 17 sierpnia  br.  o Agencji  Mienia Wojskowego  i innych  ustaw, która  ma wejść  w życie od 29  września br. ( Dz.U z 14.09, poz. 1872).  Zmiana  art. 87   ustawy o obronie Ojczyzny ma na celu dopuszczenie możliwości zmiany kategorii zdrowia D (czyli niezdolny do służby wojskowej) na kategorię zdrowia A (zdolny do służby wojskowej). W tych regulacjach zapisano, że zmiana kategorii służby wojskowej jest niedopuszczalna tylko wobec osób uznanych za trwale niezdolnych do pełnienia służby wojskowej (posiadających nadaną kategorię zdrowia E). Obecnie taka możliwość jest wyłączona również wobec osób posiadających kategorię zdrowia D. Ta zmiana umożliwi  osobom, u których nastąpiła poprawa stanu zdrowia (np. w wyniku zastosowania w leczeniu nowych technologii medycznych) uzyskanie zdolności do pełnienia służby wojskowej

Obecne  propozycje  nowelizacji  rozporządzenia  MON z  7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 1243),  i 2400)  dotyczące zmiany § 11 i 12 ograniczają skład orzeczniczy komisji lekarskich do dwóch członków. Rozwiązanie takie pozwoli na przyspieszenie procedury orzekania z jednoczesnym zachowaniem kolegialności.  

Ponadto w obecnym stanie prawnym Rejonowe Wojskowe Komisje Lekarskie nie mają podstaw do orzekania operatorów bezzałogowych statków powietrznych. Z uwagi na perspektywę zwiększenia liczby tych stanowisk w siłach zbrojnych konieczne jest dostosowanie przepisów orzecznictwa wojskowo – lekarskiego do nowych wyzwań i zapewnienie podstaw prawnych do orzekania personelu BSP. 

W załącznikach do rozporządzenia zawierających wykazy chorób i ułomności zaproponowano szereg zmian dotyczących kwalifikacji orzeczniczych, objaśnień szczegółowych w tym metod diagnostycznych. Zaproponowane zmiany podyktowane są m.in. technicznymi możliwościami diagnostycznymi, rozwojem wiedzy medycznej oraz zmianami metod leczenia.

Mając na uwadze aktualny stan wiedzy medycznej w projekcie rozporządzenia zaproponowano zmianę w wykazie chorób lub ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej. Zakłada się, że proponowane rozwiązanie spowoduje zmniejszenie liczby osób uznawanych przez wojskowe komisje lekarskie za niezdolne do służby wojskowej, przy jednoczesnym zachowaniu interesu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. 

W załączniku nr 1 do rozporządzenia, zawierającego wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej wprowadzono szereg zmian, które będą miały wpływ na zaszeregowanie osób badanych na zdolnych lub niezdolnych do służby wojskowej. W nowych propozycjach między innymi dopuszczono:  

  • nową ułomność w postaci tunelów w uszach i/lub piercingu, która w zależności od kategorii osoby badanej będzie kwalifikowana jako zdolność albo niezdolność do służby wojskowej;
  • za zdolnego do służby w wojskowej w przypadku stwierdzenia zeza jawnego;
  • za zdolnego do służby wojskowej badanego, u którego stwierdzono brak widzenia obuocznego ze względu na istnienie stanowisk w czynnej służbie wojskowej, na których nie jest wymagane widzenie stereoskopowe. Dodano objaśnienie szczegółowe zgodnie, z którym za niezdolnych do służby wojskowej należy uznawać badanych ubiegających się o powołanie do służby wojskowej w pododdziałach reprezentacyjnych oraz na stanowiskach, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych, a także na stanowiskach w warunkach działania prądu elektrycznego;
  • możliwości uznania za zdolnego do służby wojskowej badanego, u którego stwierdzono jaskrę, z uwagi na postępy medycyny w leczeniu tego schorzenia;
  • osoby, u których stwierdzono brak lub zmiany małżowiny usznej z upośledzeniem słuchu (w II grupie). Zgodnie z propozycją protezy ruchome będą powodowały niezdolność jedynie u osób ubiegających się o powołanie do służby w pododdziałach reprezentacyjnych, w Żandarmerii Wojskowej, w jednostkach specjalnych i na stanowiskach, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych;
  • możliwość uznania badanego (żołnierza w czynnej służbie wojskowej) za nadal zdolnego do służby wojskowej, u którego wykryto wadę serca.  Propozycja ta znajduje uzasadnienie w szczególności w przypadku późnego wykrycia niewielkiej wrodzonej wady serca u żołnierzy już pełniących służbę wojskową, co umożliwi im kontynuowanie pełnienia służby wojskowej;
  • ochotników, u których wykryto wadę serca, która była leczona operacyjnie, jeżeli zostały przywrócone prawidłowe stosunki anatomiczne, a także osoby z wykrytym tętniakiem przegrody międzyprzedsionkowej bez przecieku.  Jako niezdolni będą kwalifikowani tylko badani w przypadku służby w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego oraz w jednostkach wojskowych na stanowiskach służbowych, na których obowiązuje wykonywanie skoków spadochronowych z wysokości do 4000 metrów;
  • osoby po przebytej operacji tarczycy i po o upływie co najmniej 12 miesięcy od przebytej operacji bez powikłań chirurgicznych oraz z gruczołami  Jako niezdolne będą natomiast kwalifikowane osoby ubiegające się o powołanie do służby w jednostkach wojskowych na stanowiskach służbowych, na których obowiązuje wykonywanie skoków z wysokości do 4000 m, do służby w pododdziałach reprezentacyjnych Sił Zbrojnych, a także do służby w Żandarmerii Wojskowej oraz w zasięgu działania promieniowania mikrofalowego;
  • dopuszczono możliwości uznania za zdolnego do służby wojskowej badanego, u którego stwierdzono z nadkrwistość, nadpłytkowość oraz leukocytozę niewielkiego stopnia niewymagającą leczenia, natomiast badany z niedokrwistością hemolityczną będzie mógł być uznany za niezdolnego do służby wojskowej;

Ponadto zaproponowano, aby w przypadku pozytywnego wyniku na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie osobom tym, w tym samym dniu wykonać badanie krwi, w celu weryfikacji obecności tych substancji.

W załączniku nr 3 zmodyfikowano zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej. Zamiast  badaniom na obecność narkotyków osoby będą poddawane badaniom na obecność substancji odurzających i psychotropowych w ślinie lub moczu, w tym co najmniej opioidów, amfetaminy, kokainy i tetrahydrokanabinoli.

Jak czytamy w uzasadnieniu  projektu zmiana oceny niektórych schorzeń będzie miała znaczny wpływ na zwiększenie efektywności systemu orzecznictwa wojskowo- lekarskiego przez zmniejszenie odsetka osób uznawanych przez wojskowe komisje lekarskie za niezdolne do pełnienia czynnej służby wojskowej, w tym zawodowej służby wojskowej.  R.Ch.