... ...

W piątek, 17 lutego  weszła w życie decyzja budżetowa na rok 2023 r. ministra obrony narodowej, z mocą obowiązującą  od 1 stycznia. Jest to kluczowy plan finansowy dla jednostek i instytucji wojskowych  w resorcie ON.

W decyzji nr 8 szefa MON z 17 lutego br. ustalono  wydatki  budżetu ON na kwotę 96 mld 920,5 mln zł, co stanowi 3 proc. PKB, przy planowanym wzroście dochodu narodowego jedynie o 1,7 proc. i planowanej inflacji  - 9,8 proc.  Do tego  dochodzą  pozabudżetowe dodatkowe środki  z  Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych szacowane na 30-40  mld zł.  W sumie rząd przeznaczy na obronność państwa  4 procent PKB wobec 2,2 proc. w 2022 r. (57,1  mld zł).  

Limity  etatów nie do przekroczenia

 W 2023 roku założono średnioroczny  limit  stanów żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy  w obronie narodowej w części 29  budżetu na poziomie  nie wyższym niż 125 651, w tym urzędach centralnych  - 898. Założono, że liczebność Wojsk Lądowych będzie  nie wyższa  niż 59 106, w Siłach Powietrznych – 18 697, w zabezpieczeniu wojsk – 15 003, Marynarce Wojennej – 7543, w Wojskach Obrony Terytorialnej – 4860 (tylko żołnierze zawodowi – przyp. R.Ch.), Żandarmerii  Wojskowej – 3540, Wojskach Specjalnych – 3841, w cybebezpieczeństwie i wsparciu kryptologicznym – 2306, dowodzeniu  i kierowaniu  SZ RP – 1451,a duszpasterstwie wojskowym– 168.  

Po raz pierwszy w decyzji  budżetowej  na 2023 r.  nie podano  ilu żołnierzy  zawodowych zaplanowano, że  odejdzie z wojska. W ubiegłorocznej decyzji z 14 lutego przyjęto  liczbę 5300, ale limit został znacznie  przekroczony. Z wojskowego munduru zrezygnowało  8988 żołnierzy i kolejne  4392 zwolniło się w styczniu br.

W decyzji budżetowej  MON  na 2023 r.  podano, że zmiany organizacyjno-etatowe dotyczące utrzymania stanów osobowych żołnierzy zawodowych  będą  kosztować  ok. 387 mln zł.     Wskaźnik  ukompletowania żołnierzami zawodowymi Sił Zbrojnych RP czasu „P”  (stan ewidencyjny) do liczby stanowisk etatu  czasu „P” przyjęto  na poziomie 78 proc.   W zeszłym roku  ten wskaźnik wyniósł 82 proc.  Oznacza to,  że powstanie więcej jednostek wojskowych, ale będą za to niżej ukompletowane. 

Nagrody i zapomogi dla żołnierzy i pracowników

W tym roku kadra zawodowa WP może liczyć na podwyżki uposażeń w  podobnej wysokości jak  w całej sferze budżetowej, czyli  o 7,8 proc., ale nie od stycznia  tylko od marca.  Po publikacji decyzji budżetowej w Dzienniku Urzędowym MON nic już  nie stoi na przeszkodzie, by  projekt   rozporządzenia  ws. uposażenia zasadniczego żołnierzy  zawodowych z nowymi stawkami  został  opublikowany jeszcze w tym miesiącu.

Zgodnie z decyzją budżetową szefa MON, na fundusz nagród i zapomóg dla kadry zawodowej przewidziano  103,9 mln zł, w tym na nagrody 83,1  mln zł.  To jest   dwukrotnie  mniej  niż w ubiegłym roku, ale   w trakcie  roku budżetowego w 2022  szef  MON podwyższył  trzykrotnie fundusz  na  nagrody  dla żołnierzy niezawodowych (ponad 200 mln zł) . Nagrody i  zapomogi otrzymają  także żołnierze niezawodowi ( 21,3  mln zł,  w tym 17 mln zł  na nagrody, przeznaczone głównie na premie dla żołnierzy WOT).  Od wielu lat  nie zmienia się  za to wysokość zapomóg dla weteranów i weteranów poszkodowanych (  400 tys. zł).

Celowy fundusz nagród dla pracowników objętych Ponadzakładowym Układem Zbiorowym Pracy dla Pracowników Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej w wysokości 759 tys. zł. To naprawdę niewiele wobec prawie 45 tysięcy zatrudnionych,  przy limicie zatrudnienia 47 405 osób.

Dla pracowników wojska  przewidziano  podwyżki, z wyrównaniem  od stycznia  w średniej  wysokości 7,8 proc.  Na zmiany organizacyjno-etatowe dotyczące zatrudnienia i funduszu wynagrodzeń pracowników  cywilnych wynikające m.in. ze wzrostu minimalnego wynagrodzenia z 3010 zł  do 3490 zł od stycznia  br. oraz 3600 zł od lipca br. przewidziano  73,6 mln zł, kilkakrotnie więcej niż  w ubiegłym roku. Związkowcy w resortu obrony narodowej od dawna się domagają rozpoczęcia negocjacji w sprawie uaktualnienie tabel zaszeregowania w Ponadzakładowym Układem Zbiorowym Pracy ( PUZP), bowiem  wiele stanowisk dla pracowników wojska jest  klasyfikowanych  poniżej minimalnego  wynagrodzenia w państwie.  Pracodawcy w resortu obrony ratują się nagrodami, które sięgają od 10 do nawet 120 proc.  wynagrodzenia  podstawowego  ( średnio ok. 30 proc.).Na świadczenia pieniężne z tytułu  zaopatrzenia emerytalnego byłych żołnierzy  zawodowych i ich  rodzin przeznaczono 9 mld 542 mln zł. 

Te środki uwzględniają waloryzację emerytur wojskowych  wskaźnikiem  114,8 proc.  – najwyższym  od lat z powodu nienotowanej  od 25 lat wysokiej inflacji.  Na osłodę, emeryci  otrzymają  także „trzynastki” w kwietniu w wysokości minimalnej emerytury (1 588,44 zł brutto, czyli 1 445 zł netto) , a także „czternastkę” na przełomie sierpnia i września, ale  nie wszyscy.  Zasady  wypłat będą takie same jak w roku ubiegłym, czyli w  wysokości  minimalnej emerytury dla osób ze świadczeniami  do ok. 2,9 tys. zł brutto).   „14” nie dostaną osoby z emeryturą przekraczającą  ok. 4500 zł brutto. 

Znaczący  wzrost  dotacji dla Agencji  Mienia Wojskowego   

 Rekordowa będzie  dotacja dla Agencji Mienia Wojskowego. Na  tzw. zadania zlecone zarezerwowano 2 mld 435 mln zł, czyli o 71 proc.  więcej od rzeczywistego dofinansowania z budżetu  MON w 2022 r.

Na wypłatę odpraw mieszkaniowych w 2023 r. zaplanowano środki w wysokości  1 mld 134 mln zł dla około 4 200 świadczeniobiorców (przeciętnie ok. 270 tys. na  odprawę). Z kolei na wypłatę świadczenia mieszkaniowego w 2023 roku przewidziano 857 mln  895 tys. zł dla ok. 89 tys. żołnierzy.

Od 1 stycznia  br. weszły  w życie nowe wyższe  kwoty na świadczenie  mieszkaniowe, które  urealniają wskaźniki  świadczenia  w 77  garnizonach na 106 istniejących.  Średnia wysokość świadczenia w 2023 r. wyniesie ok. 800 zł ( było 680 zł).  Wydatki z  budżetu MON z tego tytułu zwiększą  się o ok. 102 mln zł.  Pierwsze  wypłaty podwyższonych świadczeń  nastąpiły  w lutym br.

Priorytety modernizacyjne

W strukturze wydatków, prawie 42 proc.  budżetu  MON stanowią  wydatki  majątkowe, czyli  na zakup sprzętu  i uzbrojenia, inwestycje budowlane   oraz prace badawczo-rozwojowe związane z  obronnością. Stanowi to wzrost  o ponad dwie trzecie  wobec  tego roku, nie licząc wydatków z funduszu wsparcia.  Jest to  znacznie  wyższy poziom od wymaganych ustawą o obronie Ojczyzny 20 proc.

Warto przypomnieć, iż w 2023 roku będzie nadal realizowany program wieloletni „Wyposażenie Sił Zbrojnych RP w czołgi". Szczegóły na temat zdolności i pilnych potrzeb polskich sił zbrojnych, a także główne kierunki realizacji polityki zbrojeniowej zawiera tajny dokument „Pakiet wzmocnienia Sił Zbrojnych RP na lata 2023–2025".  Zawiera zidentyfikowane przez Siły Zbrojne pilne potrzeby w zakresie zdolności, w tym będące wynikiem doświadczeń wojny na Ukrainie dotyczącym operacyjnego wykorzystania sprzętu wojskowego. Ponadto wskazuje główne kierunki realizowanej polityki zbrojeniowej, ale także elementy dyslokacyjne poszczególnych jednostek i komponentów.

MON deklaruje, że pierwszym kierunkiem adresowania zamówień jest polski przemysł zbrojeniowy, ale w rzeczywistości  największe  wartościowo zakupy  dotyczą  m.in. samolotów F-35, czołgów Abrams, systemu Patriot, wyrzutni HIMARS  czy też  kontraktów  z Koreą Południową na  czołgi  K2, armatohaubice K9  oraz  samoloty szkolno-bojowe FA-50.  

Na zadania dotyczące modernizacji technicznej ujęte w programach operacyjnych planuje się wydać ponad 16 mld zł.  Będą one składać się m.in. z wydatków na:

  • system obrony powietrznej, w tym m. in.  dostawę zestawów rakietowo-artyleryjski Pilica+, stacji radiolokacyjnych Bystra, zestawów rakietowych średniego zasięgu Wisła, systemów rakietowo-artyleryjskich Pilica, rakiet przeciwlotniczych Piorun, dalszą modernizację stacji radiolokacyjnych NUR-21;
  • dostawę śmigłowców AW101 zwalczania okrętów podwodnych wyposażonych w sprzęt pozwalający na prowadzenie akcji poszukiwawczo-ratowniczych w ramach bojowego poszukiwania i ratownictwa (CSAR);
  • modernizację wojsk rakietowych i artylerii czyli m. in. na kontynuację pozyskiwania 155 mm dywizjonowych modułów ogniowych Regina, moździerzy samobieżnych Rak, 122 mm pocisków rakietowych do wyrzutni WR-40 Langusta, RM-70 i BM-21 Grad, pozyskanie dywizjonowych modułów ogniowych wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych Homar i miniaturowych bezzałogowych statków powietrznych Fly Eye;
  • kontynuację pozyskiwania wyposażenia dla Ośrodka Rozpoznania Obrazowego, rozpoczęcie pozyskiwania bezzałogowych statków powietrznych klasy nano i mini – Wizjer i Ważka, bezzałogowych statków powietrznych klasy taktycznej Albatros;
  • samoloty wielozadaniowe F-35 Harpia;
  • zakup usługi dotyczącej pozyskania zdolności rozpoznania w oparciu o leasing bezzałogowego systemu rozpoznawczego MQ-9A;
  • pozyskanie ciężkiego kołowego pojazdu ewakuacji i ratownictwa technicznego, zdalnie sterowanego systemu wieżowego ZSSW-30 z wyrzutnią przeciwpancernych pocisków kierowanych Spike zintegrowanego z Rosomakiem, kontynuację finansowania kołowego transportera opancerzonego w wersji rozpoznania skażeń RSK;

Na 2023 rok na infrastrukturę wojskową zaplanowano wydanie 5,447 mld zł, z tego aż  4,791 mld zł przeznaczono na inwestycje budowalne narodowe, w  tym 208 mln zł na realizację inwestycji na rzecz Sił Zbrojnych USA w Polsce. Ponadto  656 mln zł przeznaczonych zostanie na inwestycje w ramach uczestnictwa Polski w Programie Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Dziedzinie Bezpieczeństwa.  R.Ch.