... ...
Szybsze awanse i nowe świadczenie motywacyjne, czyli co zawiera worek ze zmianami w ustawie o AMW.
Szybsze awanse i nowe świadczenie motywacyjne, czyli co zawiera worek ze zmianami w ustawie o AMW.

Pod koniec tygodnia  do Sejmu wpłynął  projekt nowelizacji  ustawy  o Agencji  Mienia Wojskowego  oraz m.in.w zakwaterowaniu sił zbrojnych  oraz  ustawy o Obronie  Ojczyzny.  Od razu  został skierowany do pierwszego  czytania w Komisji Obrony  Narodowej ( druk 3409), która ma  zebrać się 5 lipca.  Ważnych zmian jest sporo  m.in. awans  dla  szeregowych  i młodszych  podoficerów  zawodowych po roku  od poprzedniego czy też świadczenie  motywacyjne  przyznawane przez  szefa  MON.

 Kredyty i pożyczki  muszą być ujęte w budżecie MON

Rząd  przyjął  ten projekt  30 maja z autopoprawką i z przyjętymi na posiedzeniu uwagami Ministra Finansów.  Chodzi m.in. o zmiany  w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych  dotyczące zaciągania  przez MON kredytów i pożyczek, które trafiają bezpośrednio  do dostawcy sprzętu czy uzbrojenia, z pominięciem rachunków budżetowych.  Jak informowały media  koreańskie podczas wizyty szefa MON w tym państwie polski rząd  zaciągnął pożyczkę w wysokości ok. 38,5 mld zł  na zakup sprzętu wojskowego i uzbrojenia w Republice Korei i obecnie negocjuje kolejne zobowiązania finansowe o takiej samej wartości. O ile rząd koreański popiera lokalną produkcję i transfer technologii obronnych do Polski, to  był  negatywnie nastawiony do dodatkowego wsparcia finansowego. Tym bardziej, że  gwarancje miały być udzielane przez Bank Gospodarki  Krajowej w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, który znajduje się  poza budżetem  MON.

Ostatecznie, w wersji  projektu ustawy przesłanej do Sejmu ustalono, że wydatki Ministerstwa Obrony Narodowej finansowane kredytem, pożyczką lub innym instrumentem finansującym będą  objęte gwarancją  Skarbu Państwa  i ujęte  w ramach części budżetowej 29, czyli w wydatkach na obronę narodową.

Zmiany w  ustawie o  AMW

Podstawowym  celem projektu jest umożliwienie Agencji Mienia Wojskowego „efektywniejszej realizacji zadań na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa”. Chodzi o rozszerzenie katalogu zlecanych jej zadań, a "w szczególności inwestycji w zakresie obiektów, które mogą być wykorzystane bezpośrednio na potrzeby sił zbrojnych". Zmiany mają się też przysłużyć podniesieniu poziomu przygotowania obronnego społeczeństwa, dzięki m.in. udostępnieniu obiektów cywilom zainteresowanych np. uprawianiem strzelectwa czy szkoleniami.

Ponadto   AMW  po zmianach nie  będzie traktowana przez niektóre gminy jako przedsiębiorca, który posiadając, wynajmując lub sprzedając nieruchomości przekazane z wojska lub z innych służb mundurowych prowadzi w tym zakresie działalność gospodarczą. Próbowano w ten sposób  obciążać Agencję  podatkiem od nieruchomości.

Agencja będzie mogła wykonywać zadania (projektowanie, budowanie, nadzór autorski, przebudowy i remonty, dostawy i usługi związane z inwestycjami) przy pomocy tworzonych przez siebie spółek i towarzystw budownictwa społecznego. AMW będzie też mogła pozyskiwać mieszkania budowane przez spółkę AMW TBS Kwatera, aby kwaterować w nich żołnierzy zawodowych.

Agencja nie będzie już musiała zamieszczać ogłoszeń o przetargach o sprzedaży mienia w prasie ogólnokrajowej lub lokalnej – wystarczą ogłoszenia w internecie. Zaoszczędzone środki mają zasilać Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych i Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego.

Ograniczenie  podwyżek za  kwaterę

Projekt  zmiany ustawy o AMW   powoduje nowelizację  wielu aktów  prawnych. W  ustawie z  22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych  RP  (Dz. U. z 2022 r. poz. 1623) zaproponowano, by wszyscy żołnierze zawodowi, którzy nabyli prawo do emerytury - zachowają prawo do upustu w cenie mieszkania w wysokości 95 procent. Zmiana jest konieczna dla zachowania uprawnień do pomniejszenia w cenie sprzedaży lokalu mieszkalnego.  Do tej pory z tego  uprawnienia  korzystali żołnierze służby stałej, którzy nabyli prawo do emerytury wojskowej.

Ponadto prawo do zakwaterowania nie będzie przysługiwać żołnierzom pełniącym zawodową służbę wojskową w trakcie kształcenia w uczelni wojskowej. Chodzi  głównie o podchorążych  po odbyciu  w I roku  dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, którzy podpisują umowę  i zostają żołnierzami zawodowymi.  Innymi  słowy  oprócz bezpłatnego zakwaterowania  nie będzie  im przysługiwać świadczenie  mieszkaniowe, czy też prawo do lokalu. Wyłączeni są wojskowi  skierowani do kształcenia w uczelni wojskowej w czasie pełnienia przez nich zawodowej służby wojskowej, tak jak to wskazano przy odprawie mieszkaniowej;

Dostosowany do sytuacji na rynku ma zostać sposób obliczania zryczałtowanych kosztów przygotowania lokali mieszkalnych do sprzedaży. Ma to wyeliminować sytuacje, w których Agencja pobiera koszty, które nie pokrywają jej wydatków.

Przygotowywany projekt ma także spełniać zgłaszany przez kadrę postulat rozszerzenia katalogu osób uprawionych do odpłatnego zakwaterowania w internatach albo kwaterach internatowych.

AMW będzie mogła zakwaterować w internacie lub kwaterze internatowej żołnierza zajmującego lokal lub kwaterę w miejscowości innej niż miejsce pełnienia służby, pod warunkiem, że zaspokojone zostaną potrzeby żołnierzy uprawnionych do bezpłatnego kwatery w internacie.

Stabilności socjalnej żołnierzy zawodowych i ich rodzin ma służyć ograniczenie podwyżek opłat za lokale mieszkalne zajmowane przez żołnierzy, emerytów i rencistów wojskowych, wdowy po żołnierzach, emerytach oraz dzieci żołnierzy. Przy ustalaniu współczynnika świadczenia mieszkaniowego będzie można uwzględnić szczególne znaczenie garnizonu dla obronności kraju.

Kolejna  zmiana  dotyczy art. 48d ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu. Jest on   dostosowany do art. 208 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny, a więc sytuacji żołnierzy skierowanych przez dowódcę jednostki wojskowej do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową – na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Ponieważ skierowanie ma charakter krótkotrwały, przepis art. 48d ust. 10 gwarantowałby tym żołnierzom stabilność w wypłacie świadczenia mieszkaniowego i miał umożliwić wypłatę świadczenia wg dotychczasowego garnizonu bez konieczności składania nowego wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Żołnierzom uprawnionym do bezpłatnego zakwaterowania w internacie lub kwaterze internatowej nie będą naliczane opłaty za nadmetraż, jeżeli nie będzie lokalu zgodnego z przysługującymi im uprawnieniami.  Proponuje się, żeby w  sytuacji:

  • gdy żołnierz zawodowy otrzyma miejsce w internacie albo kwaterze internatowej o większej powierzchni użytkowej podstawowej niż powierzchnia maksymalna – wówczas – nie będzie ponosił, z tego tytułu, opłat. W razie pozyskania miejsca zgodnego z uprawnieniami, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Mienia Wojskowego przydziela żołnierzowi normatywne miejsce w internacie albo kwaterze internatowej. W sytuacji, gdy żołnierz odmawia jego przyjęcia ponosi odpłatność za nadmetraż, począwszy od dnia, w którym zaproponowano mu miejsce zgodne z jego uprawnieniami;
  • gdy żołnierz zawodowy otrzyma miejsce w internacie albo kwaterze internatowej o mniejszej powierzchni użytkowej podstawowej niż powierzchnia minimalna – w takiej sytuacji żołnierz musi wyrazić pisemną zgodę na przydzielenie takiego miejsca.

Proponuje się, aby do wyliczeń kosztów utrzymania nieruchomości  był  brany wskaźnik przeliczeniowy kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych ustalany przez wojewodę odrębnie dla każdego województwa i miasta będącego siedzibą wojewody, a nie jak dotychczas przez prezesa Agencji Mienia Wojskowego.  Zastosowanie tego. wskaźnika przeliczeniowego ogłaszanego przez wojewodę pozwoli na zróżnicowanie opłat za używanie lokali mieszkalnych w zależności od ich lokalizacji i lokalnych uwarunkowań związanych z kosztami utrzymania nieruchomości i płacami osób zajmujących lokale mieszkalne na danym terenie

Nie takie drobne zmiany w ustawie o obronie  Ojczyzny  

Projektowane zmiany w ustawie o obronie Ojczyzny – jak czytamy  w uzasadnieniu do niej - mają na celu wyeliminowanie błędnych odesłań w ustawie, jak również oczywistych omyłek pisarskich, a także wprowadzenie szeregu zmian dostosowawczych, które wynikły w trakcie prac legislacyjnych nad aktami wykonawczymi do tej ustawy.  Z  analizy tych zmian wynika, że  nie są to drobne poprawki.  Chodzi o: 

  • Zmianę art. 80 tej ustawy, która  dotyczy dopuszczenia możliwości skierowania na kurs (np. prawa jazdy) osoby ubiegającej się o powołanie do czynnej służby wojskowej jeszcze przed rozpoczęciem służby i określenie w umowie obowiązku zwrotu kosztów w przypadku, gdy osoba taka nie podejmie służby wojskowej.  Proponowana zmiana rozszerza taką możliwość w odniesieniu do innych form służby (np. w WOT);
  • Proponuje się aby osoby, które ubiegają się o przyjęcie na studia wojskowe były kierowane do komisji lekarskiej, która jednocześnie orzeknie o ich zdolności do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz do zawodowej służby wojskowej.
  • W art. 82 ust. 2  zaproponowano  wydłużenie 2 – dniowego okresu trwania procedury powołania osoby ubiegającej się o powołanie do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej odbywanej na pierwszym roku nauki w uczelni wojskowej. Ma umożliwić wydanie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej (na kolejnych latach nauki) i po jej zakończeniu;
  • Zmiana w 87 ma na celu dopuszczenie możliwości zmiany kategorii zdrowia D (czyli niezdolny do służby wojskowej) na kategorię zdrowia A (zdolny do służby wojskowej). Proponuje się aby zmiana kategorii służby wojskowej była niedopuszczalna tylko wobec osób uznanych za trwale niezdolnych do pełnienia służby wojskowej (posiadających nadaną kategorię zdrowia E). Obecnie taka możliwość jest wyłączona również wobec osób posiadających kategorię zdrowia D. Ta zmiana umożliwi  osobom, u których nastąpiła poprawa stanu zdrowia (np. w wyniku zastosowania w leczeniu nowych technologii medycznych) uzyskanie zdolności do pełnienia służby wojskowej;
  • Kolejna zmiana ma na celu umożliwienie przystąpienia do postępowania rekrutacyjnego w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, ośrodku szkolenia lub centrum szkolenia przez osobę, która nie ukończyła jeszcze 18 roku życia. Sytuacja ta jest wynikiem możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej przez dzieci w wieku 6 lat, co oznacza, że mogą one ukończyć naukę w szkole średniej przed ukończeniem 18 roku życia ( art. 95) ;

Skrócenie  minimalnych  okresów  do mianowania

Istotna zmiana  dotyczy  art. 140 ustawy o obronie Ojczyzny, która ma na celu skrócenie minimalnych okresów służby wymaganych do mianowania na wyższy stopień wojskowy. Zamiast aktualnie obowiązującego 3-letniego stażu służby w stopniu wojskowym (wyjątkowo 2-letnim w szczególnych sytuacjach) proponuje się:

  • mianowanie w korpusach szeregowych i podoficerów młodszych – po upływie 12 miesięcy od mianowania,
  • mianowanie w korpusie oficerów młodszych – po upływie 2 lat od mianowania.

Dla pozostałych korpusów, tj. korpusu podoficerów starszych i oficerów starszych oraz generałów, proponuje się zachowanie dotychczasowych zasad mianowania.  W tym przypadku w szczególnie uzasadnionych przypadkach, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych, na stopnie wojskowe, żołnierz może być mianowany na kolejny wyższy stopień wojskowy, jednak nie krótszym niż 2 lata.

Zmiany te mają na celu przyspieszenie osadzania wyższych wakujących stanowisk służbowych, a na zwolnione przez tych żołnierzy stanowiska służbowe, które są najniższymi w korpusach, powołuje się do służby wojskowej osoby cywilne.   Chodzi  o pracowników wojska  i propozycje  przekształcenia  ich stanowisk  na wojskowe  zawarte w podpisanej  pod koniec maja  decyzji  nr 166/ DSS  

Do służby  zawodowej w  trakcie  odbywania  DZSW

Zmiany w art. 146  umożliwią powołanie żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej może być powołany na jego wniosek do zawodowej służby wojskowej również w czasie odbywania dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.  Takie  możliwości stworzono w aktualnym  rozporządzeniu w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej.  Ponadto  nowelizacja art. 174 umożliwi wliczenie do okresu 2 lat służby w OT (wymaganego do powołania do zawodowej służby wojskowej) okresów pełnienia nie tylko terytorialnej służby wojskowej, ale również innej służby wojskowej (np. dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej).  Korzystne  zmiany dotyczą  także wliczenia do okresu 2 lat służby w Aktywnej Rezerwie  (wymaganego do powołania do zawodowej służby wojskowej) okresów pełnienia służby nie tylko w aktywnej rezerwie, ale również w innej służbie wojskowej (np. dobrowolnej zasadniczej służbie wojskowej oraz  terytorialnej służbie wojskowej;

Służba możliwa za karę z  zawieszeniem

Z innych  interesujących  zmian dotyczących  ustawy o obronie  Ojczyzny warto  zwrócić uwagę na:

  • 228 ust. 1 pkt 6, w którym  zaproponowano, by żołnierza skazanego na karę pozbawienia wolności lub aresztu wojskowego z zawieszeniem jej wykonania można pozostawić w służbie wojskowej (można zwolnić), w przeciwieństwie do żołnierza skazanego na karę bez warunkowego jej zawieszenia, którego należy zwolnić na podstawie art. 226 ust. 1;
  • przyznanie nieodpłatnych świadczeń zdrowotnych żołnierzom uczestniczącym w szkoleniach i ćwiczeniach. Aktualnie świadczenia te przysługują tylko w razie ćwiczeń i szkoleń poligonowych. Tymczasem żołnierze odbywają ćwiczenia i szkolenia nie tylko na poligonach, ale również poza nimi (np. w okresie epidemii COVID-19 czy podczas służby związanej z ochroną granicy państwowej;
  • 293, w którym  zaproponowano korzystne zmiany przyznawania żołnierzom zawodowym świadczeń socjalno – bytowych. Zakładają  one  w ust. 1 i 4, dopuszczenie możliwości przyznania niektórych świadczeń żołnierzom nie posiadającym członków rodziny;
  • art. 309a  umożliwia zwrot kosztów przejazdu osobom wzywanym przez organy wojskowe na ćwiczenia wojskowe.

Dodatkowe świadczenie  motywacyjne dla żołnierzy

Ważne zmiany przewiduje art. 449b. Chodzi przyznanie przez szefa MON dodatkowego świadczenia motywacyjnego każdemu żołnierzowi (bez względu na posiadany staż służby), z reguły na czas oznaczony. Jak czytamy w uzasadnieniu, „świadczenie to ma stanowić dodatkowy czynnik skłaniający żołnierzy zawodowych do wzorowego wykonywania obowiązków służbowych, polegających np. na ochronie granicy państwowej”. Nie będzie ono wchodziło w skład podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych.  Szczegóły  ma zawierać  rozporządzenie MON

Zaproponowano  ustawowo, że dodatkowe świadczenie motywacyjne nie będzie  wypłacane  za okres:

  • korzystania z urlopu bezpłatnego oraz opiekuńczego;
  • przerw w wykonywaniu obowiązków służbowych, wymienionych w art. 457;
  • zawieszenia w czynnościach służbowych albo tymczasowego aresztowania;
  • zwolnienia z zajęć służbowych z tytułu m.in. choroby lub pobytu w szpitalu, macierzyństwa, opieki nad chorym dzieckiem czy członkiem rodziny.
  • innej nieobecności trwającej co najmniej 1 miesiąc kalendarzowy.

W   ustawie o obronie Ojczyzny (art. 2 pkt 5) jako przejazd z miejsca zamieszkania wskazano trasę między najbliższym przystankiem miejsca zamieszkania a najbliższym przystankiem miejsca pełnienia służby. Nie obejmuje się zatem drogi z miejsca zamieszkania na przystanek oraz z miejsca służby na przystanek, w trakcie których żołnierz również może ulec wypadkowi.  W art. 508 zaproponowano  wprowadzenie odrębnej definicji „drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności” na potrzeby prowadzenia postępowania powypadkowego

Poprawki emerytalne

W ustawie z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin zaproponowano zmianę art. 15 c, aby „emerytura wzrastała o 2,6 proc. podstawy wymiaru za każdy rok pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie”.  Jeżeli  okres ten był krótszy niż rok, to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie za każdy dzień tej służby. Pod warunkiem, jeżeli emerytura wynosi mniej niż 75 proc. podstawy jej wymiaru . Ponowne ustalenie wysokości emerytury następuje na wniosek zgłoszony przez emeryta nie wcześniej niż po zakończeniu tej służby. W  obecnych  regulacjach jest mowa  o tym, że  doliczenie następuje nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego, w którym nastąpiło zwolnienie żołnierza z czynnej służby wojskowej.

W myśl aktualnie obowiązujących przepisów w przypadku ponownego powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej jego prawo do wypłaty emerytury ulega zawieszeniu (art. 39a). W przypadku pełnienia tej służby nieprzerwanie przez okres, co najmniej 12 miesięcy, na wniosek emeryta ustala się na nową podstawę wymiaru świadczenia emerytalnego tj. uposażenia otrzymywanego w ostatnim miesiącu pełnienia ponownej zawodowej służby wojskowej. Przeliczenie wysokości emerytury następuje na wniosek emeryta po zwolnieniu ze służby wojskowej (art. 32b). Regulacje te dotyczą wyłącznie żołnierzy posiadających prawo do emerytury wojskowej.

W ocenie projektodawców dodatkowe rozwiązania pozwolą na uatrakcyjnienie zasad pełnienia zawodowej służby wojskowej, a w konsekwencji ułatwią osiągnięcie celu, jakim jest zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych RP.

Wolin

zdjęcie: 16 PDZ

Wolin